اگر گوشی اندروید یا آیفون شما خیس شده باشد، احتمالاً اولین راهکاری که به ذهن بسیاری از افراد می‌رسد قرار دادن گوشی داخل ظرف برنج است. این روش سال‌ها به عنوان یک راهکار خانگی برای خشک کردن گوشی رواج داشته اما واقعیت این است که برنج نه‌تنها روش مؤثری برای خارج کردن رطوبت از گوشی نیست، بلکه ممکن است با ورود ذرات ریز برنج به درگاه شارژ و منافذ دستگاه مشکل بیشتری ایجاد کند. اپل نیز به‌طور مشخص قرار دادن آیفون داخل برنج را توصیه نمی‌کند و درباره ورود ذرات برنج به گوشی هشدار داده است.
آیا گذاشتن گوشی خیس در برنج واقعاً گوشی را خشک می‌کند؟
قرار دادن گوشی در برنج بیشتر از آنکه یک روش علمی برای خشک کردن گوشی باشد، باعث می‌شود کاربر برای مدتی گوشی را کنار بگذارد و از روشن کردن یا شارژ کردن آن خودداری کند. همین زمان دادن به گوشی می‌تواند به تبخیر طبیعی رطوبت کمک کند و احتمالاً دلیل بخشی از موفقیت‌هایی است که به روش برنج نسبت داده می‌شود.
برنج مقداری رطوبت جذب می‌کند اما توانایی آن برای جذب رطوبت موجود در اطراف یک گوشی با موادی مانند سیلیکاژل قابل مقایسه نیست. مهم‌تر از آن، مشکل اصلی گوشی خیس فقط آب روی سطح دستگاه نیست؛ رطوبت ممکن است در درگاه شارژ، بلندگو، میکروفون و قسمت‌های داخلی باقی بماند.
بنابراین اگر گوشی در آب افتاده است، قرار دادن آن داخل یک کاسه برنج راهکار مناسبی برای نجات گوشی محسوب نمی‌شود. حتی اگر گوشی بعد از چند ساعت یا چند روز دوباره روشن شود، این موضوع الزاماً به معنای از بین رفتن کامل خطر آسیب یا خوردگی قطعات داخلی نیست.
چرا برنج می‌تواند برای گوشی خیس مشکل‌ساز شود؟
یکی از مشکلات برنج این است که دانه‌های آن کاملاً یکدست و بدون ذرات ریز نیستند. هنگام جابه‌جایی یا قرار گرفتن گوشی داخل برنج، ذرات بسیار کوچک می‌توانند جدا شوند و وارد درگاه شارژ یا شکاف‌های کوچک گوشی شوند.
اگر این ذرات با رطوبت باقی‌مانده ترکیب شوند، ممکن است به شکل خمیر یا رسوب در اطراف درگاه‌ها باقی بمانند و تمیز کردن آنها را دشوارتر کنند. اپل نیز به همین دلیل قرار دادن آیفون داخل کیسه برنج را توصیه نمی‌کند و هشدار می‌دهد که ذرات کوچک برنج می‌توانند به دستگاه آسیب بزنند.
موضوع مهم دیگر این است که نباید برای خشک کردن گوشی از حرارت زیاد استفاده کرد. استفاده از سشوار با هوای داغ یا قرار دادن گوشی کنار منبع گرمای شدید می‌تواند به قطعات داخلی، باتری، چسب‌ها و آب‌بندی دستگاه آسیب برساند. سامسونگ نیز استفاده از منابع حرارتی خارجی و هوای فشرده را برای خشک کردن گوشی توصیه نمی‌کند.
بعد از خیس شدن گوشی چه کار کنیم؟
اگر گوشی در آب افتاد یا مقدار زیادی آب روی آن ریخت، مهم‌ترین کار این است که استفاده از دستگاه را متوقف کنید. اگر گوشی هنوز روشن است، آن را خاموش کنید و تا زمانی که کاملاً خشک نشده است دوباره روشنش نکنید.
اگر گوشی به شارژر متصل است، کابل را فوراً جدا کنید. همچنین قاب گوشی را خارج کنید و با یک پارچه نرم و خشک، رطوبت روی بدنه را بگیرید. اگر مدل گوشی امکان خارج کردن سیم‌کارت یا کارت حافظه را دارد، می‌توانید آنها را نیز خارج کنید.
برای خارج شدن آب از درگاه‌ها، گوشی را با احتیاط طوری نگه دارید که درگاه موردنظر رو به پایین باشد. تکان‌های بسیار آرام می‌تواند به خروج آب اضافی کمک کند اما نباید گوشی را با شدت تکان دهید.
بعد از آن گوشی را در محیطی خشک و دارای جریان هوای مناسب قرار دهید. قرار دادن گوشی در نزدیکی یک پنکه با جریان هوای معمولی می‌تواند به تبخیر رطوبت کمک کند. سامسونگ نیز برای خشک کردن رطوبت درگاه شارژ، قرار دادن گوشی در محیط دارای تهویه یا استفاده از پنکه را پیشنهاد می‌کند.
اگر درگاه شارژ گوشی خیس باشد چه کنیم؟
اگر گوشی پس از خیس شدن هشدار رطوبت نشان می‌دهد، نباید برای آزمایش دوباره کابل شارژ را وصل کنید. این هشدار معمولاً برای جلوگیری از آسیب الکتریکی و شوک الکتریکی و خوردگی درگاه فعال می‌شود.
در گوشی‌های سامسونگ یا اپل، هنگامی که رطوبت در درگاه USB تشخیص داده شود، هشدار نمایش داده می‌شود و شارژ سیمی متوقف می‌شود. در این شرایط می‌توانید گوشی را از شارژر جدا کنید، درگاه را به سمت پایین نگه دارید و به‌آرامی رطوبت اضافی را خارج کنید. سپس اجازه دهید گوشی در محیط خشک و دارای جریان هوا بماند.
مسیر تنظیمات سامسونگ برای بررسی بروزرسانی نرم‌افزار در مدل‌هایی که این گزینه را دارند:
Settings > Software update > Download and install
تنظیمات > بروزرسانی نرم‌افزار > دانلود و نصب
البته برای رفع رطوبت، نیازی به تغییر تنظیمات گوشی نیست و مهم‌ترین کار صبر کردن تا خشک شدن کامل دستگاه است.
در آیفون نیز اگر هشدار تشخیص مایع نمایش داده شد، کابل را جدا کنید و اجازه دهید گوشی در محیط خشک و دارای جریان هوا قرار داشته باشد. اپل توصیه می‌کند در این شرایط از حرارت خارجی، هوای فشرده و وارد کردن اشیای مختلف داخل درگاه شارژ خودداری کنید.
چه کارهایی نباید برای خشک کردن گوشی انجام دهیم؟
چند روش رایج می‌توانند به جای کمک کردن، خطر آسیب به گوشی را بیشتر کنند:
- گوشی خیس را داخل برنج قرار ندهید.
- از سشوار با هوای داغ یا هر منبع حرارتی شدید استفاده نکنید.
- گوشی را به شارژر متصل نکنید تا زمانی که درگاه شارژ کاملاً خشک شده باشد.
- هیچ جسمی را برای خارج کردن رطوبت داخل درگاه شارژ فرو نکنید.
- از هوای فشرده برای بیرون راندن آب استفاده نکنید.
- گوشی را برای آزمایش مکرراً روشن و خاموش نکنید.
- اگر گوشی در آب شور، آب استخر، نوشابه یا مایعات حاوی مواد شیمیایی افتاده است، موضوع را جدی‌تر بگیرید.
مقاومت در برابر آب به معنای ضدآب بودن دائمی گوشی نیست. حتی گوشی‌هایی با گواهی‌هایی مانند IP68 ممکن است پس از ضربه، فرسودگی آب‌بندی یا تماس با مایعات نامناسب دچار مشکل شوند. سامسونگ نیز تأکید می‌کند که مقاومت در برابر آب ممکن است در اثر آسیب فیزیکی دستگاه کاهش پیدا کند.
چه زمانی گوشی خیس را به تعمیرکار بسپاریم؟
اگر گوشی مقدار زیادی آب خورده، برای مدت قابل‌توجهی داخل آب بوده یا پس از خشک شدن رفتار غیرعادی دارد، بهتر است به تعمیرکار متخصص مراجعه کنید. خاموش شدن ناگهانی، داغ شدن غیرعادی، مشکل در شارژ، اختلال صفحه‌نمایش، صدای غیرطبیعی بلندگو یا از کار افتادن دوربین می‌تواند نشانه آسیب جدی‌تر باشد.
همچنین اگر گوشی پس از تماس با مایعاتی مانند آب شور، آب استخر، نوشابه یا مایعات شیرین دچار مشکل شده است، خشک شدن ساده لزوماً کافی نیست. مواد باقی‌مانده می‌توانند به مرور باعث خوردگی قطعات شوند. سامسونگ نیز در چنین شرایطی بررسی دستگاه توسط مرکز خدمات را توصیه می‌کند.
در نهایت، بهترین جایگزین برای روش قدیمی برنج این است که گوشی را خاموش کنید، رطوبت سطحی را با پارچه نرم بگیرید، از شارژ کردن آن خودداری کنید و دستگاه را در محیط خشک و دارای جریان هوای مناسب قرار دهید. برنج قرار نیست گوشی خیس را نجات دهد؛ در بسیاری از موارد چیزی که واقعاً به گوشی فرصت نجات می‌دهد، خاموش ماندن و زمان کافی برای خشک شدن است.
